Το Ακρωτήρι υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα και λιμάνια του Αιγαίου κατά την προϊστορική εποχή. Η κατοίκηση ξεκίνησε ήδη από την Ύστερη Νεολιθική Εποχή και ο οικισμός αναπτύχθηκε ιδιαίτερα κατά την Εποχή του Χαλκού.  Η μεγάλη έκταση, η άριστη πολεοδομική οργάνωση, το αποχετευτικό δίκτυο, τα πολυώροφα κτήρια, οι τοιχογραφίες και ο πλούσιος εξοπλισμός μαρτυρούν την υψηλή ανάπτυξη και ευημερία του οικισμού. Τα εισαγμένα προϊόντα αποδεικνύουν τις εκτεταμένες εμπορικές και πολιτιστικές σχέσεις του Ακρωτηρίου με τη Μινωική Κρήτη, την Ηπειρωτική Ελλάδα, τη Δωδεκάνησο, την Κύπρο, τη Συρία και την Αίγυπτο. Η ζωή στο Ακρωτήρι διακόπηκε απότομα στο τελευταίο τέταρτο του 17ου αι. π.Χ., όταν οι κάτοικοι εγκατέλειψαν την πόλη λόγω ισχυρών σεισμών. Η επακόλουθη ηφαιστειακή έκρηξη την κάλυψε με ηφαιστειακά υλικά, διατηρώντας τα κτήρια και τα αντικείμενά της μέχρι σήμερα. Τα σημαντικότερα μνημεία και αρχιτεκτονικά σύνολα του Ακρωτηρίου περιλαμβάνουν την Ξεστή 3, ένα μεγάλο διώροφο κτήριο με τοιχογραφημένους χώρους και «δεξαμενή καθαρμών», που πιθανότατα είχε τελετουργικό χαρακτήρα. Τον Τομέα Β, από όπου προέρχονται οι τοιχογραφίες των Αντιλοπών, των Πυγμάχων και των Πιθήκων. Τη Δυτική Οικία, όπου ξεχωρίζουν οι τοιχογραφίες των Ψαράδων, της Ιέρειας και η περίφημη μικρογραφική ζωφόρος του Στόλου. Το Συγκρότημα Δ αποτελείται από τέσσερα κτήρια και είναι γνωστό για την τοιχογραφία της Άνοιξης, τις πινακίδες της Γραμμικής Α και τα σημαντικά κινητά ευρήματα. Η Οικία των Γυναικών είναι μεγάλο διώροφο κτήριο με την ομώνυμη τοιχογραφία και κεντρικό φωταγωγό, ενώ η Ξεστή 4 είναι το μεγαλύτερο ανασκαμμένο κτήριο του Ακρωτηρίου, ένα εντυπωσιακό τριώροφο οικοδόμημα που πιθανότατα είχε δημόσιο χαρακτήρα. Τα σημαντικότερα ευρήματα των ανασκαφών εκτίθενται στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας.

http://odysseus.culture.gr/