Η Άμφισσα, η σημαντικότερη πόλη των Δυτικών Λοκρών, αναπτύχθηκε χάρη στη στρατηγική της θέση και γνώρισε μεγάλη ακμή κατά την κλασική, ελληνιστική και πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο. Η πόλη οφείλει το όνομά της στη νύμφη Άμφισσα, κόρη του μυθικού βασιλιά Μάκαρα, γιου του Αιόλου. Την πολυτάραχη ζωή της Άμφισσας μαρτυρούν η οχυρωμένη ακρόπολη και τα τείχη της, που αποτελούσαν το κέντρο του αμυντικού συστήματος της αρχαίας πόλης. Η πόλη κατοικείται από τα γεωμετρικά χρόνια και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην αρχαία ιστορία, συμμετέχοντας σε πολέμους και συγκρούσεις, με κορυφαίο γεγονός την καταστροφή της από τον Φίλιππο Β΄ το 338 π.Χ., πριν ανασυγκροτηθεί και συνεχίσει την ακμή της. Κατά τη Φραγκοκρατία η Άμφισσα αποτέλεσε έδρα βαρονίας και ονομάστηκε La Sole ενώ από τη μεσαιωνική αυτή ονομασία προήλθε το όνομα Σάλωνα, που διατηρήθηκε έως τα νεότερα χρόνια. Ο αρχαιολογικός χώρος της Άμφισσας περιλαμβάνει λείψανα της αρχαίας πόλης και τον οχυρωματικό περίβολό της. Από τα μνημεία που διασώθηκαν καλύτερα είναι η οχύρωσή της. Στο τείχος της πόλης διατηρούνται μέχρι σήμερα τμήματα ισοδομικής και πολυγωνικής κατασκευής που είναι αρχαιότερα από την καταστροφή του 338 π.Χ. Το αρχαίο υλικό που υπήρχε διάσπαρτο μετά την καταστροφή του 338 π.Χ. ενσωματώθηκε στο τείχος κατά τη διάρκεια της μεσαιωνικής ανοικοδόμησης. Σήμερα είναι ευδιάκριτα τα τμήματα της βασιλικής μεσαιωνικής οχύρωσης που είχαν κτιστεί με ορθογώνιους αρχαίους λίθους με συνδετική ύλη και συμπληρώματα από μικρότερες πέτρες. ΤΤα σημαντικότερα ευρήματα από τις ανασκαφές της αρχαίας Άμφισσας εκτίθενται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας.

http://odysseus.culture.gr/ Συντάκτης Α. Τσαρούχα, Αρχαιολόγος