Elis isch e antiki Stadtstaat uf dr linke Syte vom Fluss Peneios und het sich zwüsche dr bergige Akroreia und dr Küste vo dr Hohle Elis gstreckt. Mönschligi Besiedlig isch vom Mittelpaläolithikum (≈130’000–120’000 v. Chr.) bis zur proto-byzantinische Zyt (7. Jh. n. Chr.) dokumentiert. Dr mythologisch Gründer isch Oxylos vo Aitolien gsi (12.–11. Jh. v. Chr.). D Stadt het ihre Blüet während de „dunkle Jahrhunderte“ (11.–10. Jh. v. Chr.), dr früehe klassisch Zyt (6.–5. Jh. v. Chr.) und während dr römische Herrschaft (2. Jh. v. Chr.–3. Jh. n. Chr.) erlebt.
D Besiedlig het neolithischi Siedlige, mykenischi Dörfer und Gräber und chliini Siedlige in de früehhistorische Zite umfasst. D Entwicklig isch durch d Eifüerig vo dr Demokratie und dr Synoikismos vom 471 v. Chr. verstärkt worde. D Stadt het Krieg und Eroberige dur d'Spartaner, Makedonier und Römer erlitten, isch i d römisch Provinz Achaia integriert worde und het dank dr Organisation vo de Olympische Spiele ihre Bedeutung beibehalte.
Elis isch zwüsche 267 und em 6. Jh. n. Chr. dur Räubzüge und Erdbebe zerstört worde und im 7. Jh. n. Chr. definitiv ufgäh. Bekannt Persönligkeite us dr Stadt sind Iphitos (Organisator vo de Olympische Spiele), dr Sophist Hippias und dr Philosoph Pyrrhon.
D Ausgräbig händ 1910 s Österreichische Archäologische Institut aagfange und 1960 vo dr Griechische Archäologische Gesellschaft wiitergfüehrt. Dr archäologisch Site umfasst d Agora, s Theater, Wohngebiet, Friedhöf, d Akropolis und d Gymnasie, umgäh vo Vorstädt und Dörfer. D Agora het ihri ursprüngligi Charakter bewahrt, während älteri Häiser zerstört oder als Baumaterial für neu Bauten benutzt worde sind.
D wichtigste Monumente si s Theater mit dr Lehmcavea und s Bühngebäude, d'Stoae, s Bouleuterion und d Gymnasie. Am südliche Ändi finded Tempel, Altäre und monumentali Bauten, wahrscheinlich dr Verehrig vo römische Kaiser gwidmet. Friedhöf und Vorstädt strecke sich längs dr Hauptstrooss, während d Akropolis uf em Hügel östlich vo dr Stadt thront.
Elis isch es typisches Bispil vo ere Stadt, wo nach dr Antike ufgäh isch, mit wichtigi Überblibsel vo dr griechische und römische Kultur.
ΠΗΓΗ: http://odysseus.culture.gr/ Συντάκτης Χρήστος Ματζάνας, αρχαιολόγος
https://ilia-olympia.org