Bassae, Arkadya, Triphylia ve Messenia sınırlarında, Figaleia yakınlarında dağlık bir bölgede yer alır ve adını arazideki küçük vadilerden alır. Burada Figaleia halkı, Apollon’a adanmış bir kutsal alan kurmuş ve Apollon burada “Epikurios” olarak tapınılmıştır; ya savaşlarda koruyucu bir tanrı ya da salgın hastalıklardan kurtarıcı olarak kabul edilmiştir.

Geniş bölgede ayrıca Artemis, Afrodit ve Demeter’e de tapınılmıştır. Apollon kutsal alanı Helenistik ve Roma dönemlerinde de faaliyetini sürdürmüş, ancak daha sonra terk edilmiş ve depremler nedeniyle zarar görmüştür.

Bassae’deki Apollon Epikurios Tapınağı, Antik Yunan mimarisinin en önemli ve en özgün yapılarından biridir. Yaklaşık MÖ 420–400 yılları arasında inşa edilmiş ve mimar İktinos’a atfedilmiştir. Tapınak, arkaik ve klasik öğelerin eşsiz birleşimiyle dikkat çeker ve üç mimari düzenin (Dor, İyon ve Korint) birlikte kullanıldığı nadir yapılardan biridir.

Tapınak, kuzey–güney yönünde alışılmadık bir konuma ve 6×15 sütunlu uzun bir plana sahiptir. Döneminin standart mimarisinden farklıdır. Yapı büyük ölçüde yerel kireç taşından inşa edilmiş, bazı bölümlerde mermer kullanılmıştır ve pronaos, naos (cella), adyton ve opisthodomos bölümlerini içerir.

Naos içinde İyon yarım sütunları nişler oluşturur ve merkezde bilinen en eski Korint başlıklı sütun yer alır; bu unsur mimarlığın gelişimi açısından büyük önem taşır. Adyton bölümünde muhtemelen Apollon’un kült heykeli bulunmaktaydı ve yapıda nadir görülen yan giriş bulunmaktadır. Dış cephede Dor düzeninde bir friz yer alırken, iç mekânda 31 metre uzunluğunda etkileyici bir İyon friz bulunmaktadır. Bu friz 23 mermer levhadan oluşur ve Amazonlarla savaş (Amazonomachia) ve Kentaur savaşlarını (Kentauromachia) tasvir eder.

Muhtemelen heykeltıraş Paionios’a atfedilen bu friz, Antik Yunan heykel sanatının en önemli eserlerinden biridir. 1812 kazılarından sonra 1815 yılında British Museum’a götürülmüş ve günümüzde orada sergilenmektedir. Genel olarak tapınak; teknik mükemmellik, sanatsal özgünlük ve dini sembolizmi birleştirerek Antik Yunan mimarisinin eşsiz bir başarısını temsil eder.

http://odysseus.culture.gr/ Συντάκτης Ολυμπία Βικάτου, αρχαιολόγος
https://ilia-olympia.org