Στη θέση Σπέλουζα, βορειοανατολικά του Μαυροματίου στις πλαγιές της Ιθώμης, εντοπίστηκαν τον 19ο αιώνα τα κατάλοιπα του ιερού της Αρτέμιδος Λιμνάτιδος, τα οποία αποκαλύφθηκαν εκ νέου μέσα από τις ανασκαφές του καθηγητή Πέτρου Γ. Θέμελη στην Αρχαία Μεσσήνη. Διατηρούνται τα θεμέλια του ιωνικού ναού, ο βωμός, τμήματα του περιβόλου και το βάθρο του λατρευτικού αγάλματος. Η Άρτεμις Λιμνάτις ταυτίζεται πιθανότατα με τη Λαφρία, αρχαία θεότητα της φύσης, της ζωής και του θανάτου, της οποίας η λατρεία συνδέεται και με τη Μεσσήνη.
Σε μικρή απόσταση αποκαλύφθηκε και δεύτερο ιερό, αφιερωμένο στην Ειλείθυια, προστάτιδα του τοκετού, καθώς και στους Κουρήτες, που θεωρούνταν προστάτες των παιδιών. Τα δύο αυτά ιερά συνδέονται άμεσα με το ιερό του Διός Ιθωμάτα στην κορυφή της Ιθώμης, μία από τις αρχαιότερες λατρευτικές θέσεις της Μεσσηνίας, με χρήση ήδη από τα Γεωμετρικά χρόνια. Η λατρεία του Δία Ιθωμάτα συνδέεται με τρίποδες, αγώνες προς τιμήν του και τον μύθο της ανατροφής του βρέφους Δία από τις νύμφες Ιθώμη και Νέδα, αποτελώντας σημαντικό στοιχείο της θρησκευτικής παράδοσης της αρχαίας Μεσσήνης.

http://odysseus.culture.gr/ Συντάκτης Γεωργία Χατζή – Σπηλιοπούλου, αρχαιολόγος