Ο αρχαιολογικός χώρος της Αρκάσας, ένας από τους τέσσερις δήμους των κλασικών και μετέπειτα χρόνων, αποτελείται από την Ακρόπολη του Παλαιοκάστρου με εμφανή κατάλοιπα οχύρωσης των αρχαϊκών χρόνων και με πύργους της κλασικής και ελληνιστικής εποχής. Διατηρούνται επίσης κατάλοιπα κτηρίων και δεξαμενών σε καλή κατάσταση.
Η διάρκεια ζωής του οικισμού δεν μπορεί να προσδιοριστεί, διότι δεν υπάρχουν στοιχεία από τα ανασκαφικά δεδομένα.
Στον αρχαιολογικό χώρο διατηρούνται ερείπια κτηρίων και δεξαμενών σε καλή κατάσταση. Σώζονται τα θεμέλια μίας τρίκλιτης βασιλικής παλαιοχριστιανικής περιόδου με ημικυκλικές αψίδες και μονολιθικούς μαρμάρινους κίονες. Βόρεια-βορειοανατολικά του Παλαιοκάστρου απλώνεται η πεδιάδα της Αρκάσας με δυο λιμάνια εν χρήσει από την αρχαιότητα. Έχουν ανασκαφεί δύο παλαιοχριστιανικές βασιλικές από Ιταλούς αρχαιολόγους, κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας. Η πρώτη και μεγαλύτερη, αλλά και η πλησιέστερη στα λιμάνια είναι η παλαιοχριστιανική βασιλική του πρεσβυτέρου Αλύπου. Μετά από καταστροφή των αρχών του 6ου αι. μ.Χ., η βασιλική ανακατασκευάζεται με πλούσια ψηφιδωτά δάπεδα και με επιγραφές που αναφέρουν τον Επίσκοπο Κύρο και το όνομα της αγίας, στην οποία αφιερώθηκε η βασιλική, γνωστή ως Αγία Αναστασία. Η δεύτερη μεγάλη βασιλική που ανεσκάφη από τους ίδιους ανασκαφείς είναι η βασιλική του πρεσβυτέρου Ευχαρίστου. Υπάρχουν άλλες τρεις παλαιοχριστιανικές βασιλικές στην περιοχή της Αρκάσας, εκ των οποίων η μία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ είναι κοιμητηριακή. Στην ανατολική πλευρά του οικισμού σώζονται δύο μεσοβυζαντινές εκκλησίες, η Παναγία η Μαρμαρινή και ο Άγιος Γεώργιος.

Αρκάσα Καρπάθου
The archaeological site of Arkasa, one of the four demes of classical antiquity, consists of the acropolis of Palaiokastro with remnants of Archaic fortification strengthened by towers of the Classical and Hellenistic period. Substantial remains of other buildings including water cisterns also survive in a good state of preservation.
A number of buildings and water cisterns in a reasonable state of preservation survive around the site. Among these are the foundations of an Early Christian basilica with semicircular apses and monolithic marble columns. N-NE of Palaiokastro spreads the plain of Arkasa with two harbours which have been in use since ancient times. Two Early Christian basilicas were excavated by Italian archaeologists between 1912 and 1940. The largest and nearest to the harbours is known by the name of a donor, the presbyter Alypus. After its destruction in the early6th c., the basilica was rebuilt and embellished with splendid mosaic pavements bearing inscriptions which mention a bishop, Cyrus, and the name of the saint the church was dedicated to, St. Anastasia. The second basilica is that of presbyter Eucharistus. Three more basilicas have been identified in Arkasa, of which one, dedicated to St. Michael, was a funerary church. At the east side of the settlement stand two middle-Byzantine churches, Panayia (Our Lady) Marmarini and St. George.

ΠΗΓΗ:http://odysseus.culture.gr Συντάκτης Βασίλης Καραμπάτσος, αρχαιολόγος