Η ακρόπολη της αρχαίας Ερεσού βρίσκεται σε μαστοειδή λόφο, ύψους 78μ., παρακείμενου της θάλασσας και νοτιανατολικά του σύγχρονου οικισμού.
Σήμερα στην κορυφή του λόφου δεσπόζουν τα λείψανα του μεσαιωνικού κάστρου της εποχής των Γατελούζων.
Στην υπώρεια του λόφου διασώζονται τμήματα του αρχαίου περιβόλου με λέσβιο αρχικά και ισόδομο υστερότερα σύστημα δόμησης. Επίσης διασώζονται κατάλοιπα αρχαίων ορθογώνιων πύργων με λέσβια δόμηση καθώς και λείψανα πυλών
Η μικρή έκταση στο μαστοειδή λόφο στη Σκάλα Ερεσού, που οριοθετείται από περίβολο, με λέσβιο σύστημα δόμησης, μήκους 1 χλμ. περίπου, ενισχύει την υπόθεση παλαιών ερευνητών ότι, όπως και οι άλλες λεσβιακές πόλεις, η πόλη της Ερεσού, στην αρχική της μορφής της τουλάχιστον, είχε η ίδια χαρακτήρα ακρόπολης. Ο φυσικός πολλαπλασιασμός των κατοίκων, η μικρή έκταση που κατείχε η αρχική πόλη και η κυριαρχία του δήμου, που αύξησε τον πληθυσμό που απαιτούσε να κατοικεί στο άστυ συντέλεσαν στην επέκταση της πόλης.
Κατά τη μαρτυρία του Στράβωνα, η Ερεσσός “ιδρύται δε επί του λόφου καθήκει τε επί θάλατταν”. Δεν υπάρχουν ακόμα αρκετά αρχαιολογικά – στρωματογραφικά δεδομένα, αλλά ούτε λόγος αμφισβήτισης της μαρτυρίας ότι η Ερεσσός ιδρύθηκε στην Υστερη Χαλκοκρατία, όπως όλες οι πόλεις της Λέσβου, δηλαδή μετά την άφιξη των Αιολέων.
Συστηματική ανασκαφική έρευνα στο χώρο της ακροπόλεως της Ερεσσού (“Μαστός”) δεν έχει πραγματοποιηθεί. Ο Koldewey κατά την περιοδεία του στο νησί επισκέφθηκε και την ακρόπολη της Ερεσσού, όπου αποτύπωσε και περιέγραψε τα ορατά οικοδομικά λείψανα (δεκαετία του 1880).
Η ακρόπολη της Ερεσσού εντοπίζεται πάνω σε φυσικό οχυρό λόφο στην ΝΔ παραλία και κατά την αρχαιότητα μαρτυρείται με το όνομα “Μαστός”. Ο Koldewey υπολόγισε το μήκος του περιβόλου της ακρόπολης σε 1 χλμ. και την έκταση του χώρου που περιλάμβανε σε 45 στρέμματα περίπου. Πολλά κομμάτια από τον αρχαίο περίβολο της πόλης σώζονται λίγο πιο πάνω από την υπώρεια του λόφου. Είναι κτισμένα από τραχείτη λίθο με λεσβία τοιχοδομία. Η οικοδομή των τμημάτων του τείχους που σώζονται παρουσιάζει ποικιλομορφία και χρονολογείται στην αρχαϊκή περίοδο. Ο Koldewey διέκρινε πύλες και πύργους εξωτερικά.
Στην ελληνιστική περίοδο έγινε επέκταση της πόλης νότια του αρχικού περιβόλου στην περιοχή του λιμανιού. Προστίθενται άλλα περίπου 15 στρέμματα στον κατοικήσιμο χώρο και κατασκευάζεται νέος περίβολος. Το νέο τείχος είναι κτισμένο με ισόδομη οικοδομή.
Σήμερα, σώζονται στην κορυφή του λόφου λείψανα του μεσαιωνικού κάστρου κτισμένου στην εποχή των Γατελούζων. Ηταν σε χρήση ως την κατάληψη της Λέσβου από τους Τούρκους (1462).

Acropolis of Eresos in Skala of Eresos
In the Hellenistic period it extended to the south, towards the harbour. Much later, in the Medieval times, the Gateluzzi constructed a castle which was abolished in 1757 when the Turks founded the fortress of Sigrion.
Strabo mentions that Eressos “was founded on a hill and lied by the sea”. Despite the insufficient archaeological and stratigraphical evidence, there is no reason to doubt that Eressos was founded in the Late Bronze Age, after the arrival of the Aeoleis, along with all the other towns of Lesbos.
The acropolis of Eressos is located on a naturally defensive hill on the SW coast of the island, and in antiquity it was called “Mastos”. According to Koldewey, the total length of theenceinte was 1 km and the enclosed area was about 4,5 hectars. Several parts of the ancient fortification wall are preserved near the foot of the hill. It is built of trachite in the lesbian masonry but several sections are built in a different manner. The whole structure is dated to the Archaic period. Gates and external towers were also distinguished by Koldewey. In the Hellenistic period the settlement was extended to the south of the original enceinte, in the area of the harbour. Another 1,5 hectars were added to the habitation area and a new wall was constructed, this time in the isodomic system.
Remains of a medieval castle are also preserved on top of the hill. It was built in the period of the Gateluzzi and remained in use until the capture of Lesbos by the Turks, in 1462.
The site has not yet been systematically excavated. In the 1880’s, during his tour on the island, Koldewey visited the acropolis and made drawings and descriptions of the visible architectural remains.

ΠΗΓΗ:http://odysseus.culture.gr/ Συντάκτης Παναγιώτης Πόλης, αρχαιολόγος

https://www.efales.gr/