Ο θησαυρός που αφιέρωσαν στους Δελφούς οι κάτοικοι της Σίφνου ήταν από τα πιο λαμπρά και πλούσια διακοσμημένα κτήρια στο ιερό του Απόλλωνα. Ήταν από τους πρώτους θησαυρούς που συναντούσε κανείς ανηφορίζοντας την Ιερά οδό και βρισκόταν στην αριστερή πλευρά της, δίπλα στο θησαυρό της πελοποννησιακής Σικυώνας και απέναντι από αυτόν των Μεγάρων. Στο εσωτερικό του φυλάσσονταν τα πολύτιμα αναθήματα που προσέφεραν κατά καιρούς οι Σίφνιοι στο ιερό. Η παράδοση για την ίδρυση του θησαυρού αναφέρεται από τον Ηρόδοτο και από τον Παυσανία. Σύμφωνα με αυτή, στο β΄ μισό του 6ου αι. π.Χ. οι Σίφνιοι ήταν οι πιο πλούσιοι από όλους τους νησιώτες, επειδή είχαν αποκτήσει εξαιρετικά κέρδη από την εκμετάλλευση των μεταλλείων χρυσού και αργύρου που υπήρχαν στον τόπο τους. Αποφάσισαν, λοιπόν, να χαρίσουν στον Απόλλωνα τη δεκάτη από τα κέρδη τους, και έτσι έκτισαν το θησαυρό. Με βάση με τον πλαστικό διάκοσμο, η χρονολογία του μνημείου ανάγεται γύρω στο 525 π.Χ. ή λίγο νωρίτερα, αφού τη χρονιά εκείνη η Σίφνος λεηλατήθηκε από επαναστατημένους Σαμίους που είχαν ανάγκη χρημάτων.
Το κτήριο είναι μικρό σε διαστάσεις με μορφή ναΐσκου και για την κατασκευή του οι Σίφνιοι μετέφεραν ακριβό λευκό μάρμαρο από την Πάρο, ενώ για τα περισσότερα κτίσματα εκείνη την περίοδο έχει χρησιμοποιηθεί πωρόλιθος. Ήδη από την εποχή του Ηροδότου ήταν περίφημο για τον πλούσιο γλυπτό του διάκοσμο, που πράγματι αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της ύστερης αρχαϊκής τέχνης. Στην πρόσοψη, ανάμεσα στις παραστάδες τοποθετήθηκαν αντί για κίονες δύο αγάλματα κορών, που στηρίζουν το επιστύλιο, χαρακτηριστικά παραδείγματα της ιωνικής τέχνης αυτής της περιόδου. Το επιστύλιο κοσμείται από ιωνικό κυμάτιο και ζωφόρο, που περιβάλλει όλο το κτήριο. Στη δυτική πλευρά της παριστάνεται η κρίση του Πάρη, στη νότια η αρπαγή των Λευκιππιδών από τους Διόσκουρους, στη βόρεια, που είναι η καλύτερα διατηρημένη, η Γιγαντομαχία και στην ανατολική, στην πρόσοψη του μνημείου, η συγκέντρωση στον Όλυμπο των θεών που παρακολουθούν τον Τρωικό πόλεμο. Η ρωμαλέα έκφραση, η καθαρότητα, η δύναμη των μορφών και η εκπληκτική απόδοση των λεπτομερειών εντάσσονται αρμονικά στο χώρο της ζωφόρου, καλύπτοντας εύστοχα το διακοσμητικό χαρακτήρα της με τη σωστή διάταξη των μορφών και την αξιοποίηση του χώρου. Το αέτωμα, που επιστεγάζει το θησαυρό στην πρόσοψή του, διαθέτει και αυτό γλυπτό διάκοσμο, ο οποίος παρουσιάζει το μύθο της διαμάχης του Ηρακλή με τον Απόλλωνα για το δελφικό τρίποδα. Το συγκεκριμένο θέμα είναι από τα αγαπημένα των καλλιτεχνών της ύστερης αρχαϊκής εποχής, καθώς εμφανίζεται και στην αγγειογραφία. Το αέτωμα επιστέφεται με τρία ακρωτήρια: το κεντρικό παριστάνει σφίγγα, ενώ τα δύο ακραία Νίκες.
Σήμερα από το θησαυρό των Σιφνίων διατηρούνται στη θέση τους μόνο τα θεμέλια και ένας αστράγαλος από τη διακόσμηση της βάσης. Όλος ο σωζόμενος γλυπτός διάκοσμος του κτηρίου έχει συντηρηθεί και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών.
The Treasury of the Siphnians at Delphi, Fokida
The treasury dedicated by the people of Siphnos was one of the most opulent monuments in the temenos of Apollo. Built near the beginning of the Sacred Way, next to the Treasury of the Sikyonians and opposite that of the Megarians, it housed the precious votive offerings dedicated by the Siphnians to the sanctuary.
According to Herodotus and Pausanias, Siphnos drew great wealth from its gold and silver mines and in the second half of the sixth century BC was the most prosperous of the Greek islands. The Siphnians decided to dedicate the tithe of their profits to Apollo and thus built the treasury. The monument’s sculptural decoration is dated on stylistic grounds to 525 BC, or a little earlier, since that year Siphnos was looted by Samians in need of money.
The Siphnian Treasury is a small building in the shape of a temple, made entirely of expensive Parian marble, unlike most contemporary buildings, which were made of poros. Already in Herodotus’s time it was renowned both for its unique beauty and its opulent sculptural decoration, which indeed is a masterpiece of late Archaic art. On the fa?ade, between the two antae, instead of columns, were two korai, exquisite examples of the Ionic art of this period. The architrave is decorated with an Ionic kymation and a frieze on all four sides. On the west side the frieze depicts the judgement of Paris, on the south the rape of the Leukippidai by the Dioskouroi, on the north and best preserved section of the frieze the Gigantomachy, and on the east, the main fa?ade, an assembly of Olympian gods watching the Trojan War. The robust expression, clarity of form, powerfulness of the figures and intricate detail serve the decorative character of the frieze, the sensitive arrangement and exploitation of the surface. The east pediment has retained its sculptures, which depict a favourite theme to both sculptors and vase painters in the late Archaic period, namely the dispute between Hercules and Apollo over the Delphic tripod. The pediment is crowned by three acroteria, the central one depicting a sphinx and the lateral ones a pair of Victories.
Of the Siphnian Treasury, only the foundations and one of the astragals decorating the base are in situ. The surviving sculptural decoration has been conserved and is displayed in the Delphi Archaeological Museum.
ΠΗΓΗ:http://odysseus.culture.gr/ Συντάκτης Δρ. Α. Τσαρούχα αρχαιολόγος
ΤΑΠ, Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ, “ΔΕΛΦΟΙ”, 2019
https://www.greek-language.gr/
