Η αρχαία Κόρινθος κατοικήθηκε ήδη από τα νεολιθικά χρόνια (6500-3250 π.Χ.). Η πόλη, γνωστή από τους μυκηναϊκούς χρόνους, αναφέρεται στον Όμηρο ως «αφνειός» (= πλούσια) (Ιλιάδα Β 570), λόγω της ιδιαίτερα εύφορης γης της. Η μεγάλη παραγωγή αγροτικών προϊόντων, ήδη από τους πρώιμους ιστορικούς χρόνους, ευνόησε την ανάπτυξη έντονης εμπορικής δραστηριότητας, κυρίως προς τη δυτική Μεσόγειο, ενώ τον 8ο αιώνα π.Χ. ιδρύθηκαν κορινθιακές αποικίες, όπως η Κέρκυρα στο Ιόνιο Πέλαγος και οι Συρακούσες στη Σικελία, με σημαντικό ρόλο και συμβολή στην ιστορία του αρχαίου μεσογειακού κόσμου. Η οικονομική άνθηση της πόλης έφτασε στο απόγειο κατά τον 7ο και τον 6ο αιώνα π.Χ., υπό τη διοίκηση του τυράννου Κύψελου και του γιου του Περίανδρου. Η ισχύς της Κορίνθου αποτυπώθηκε με μεγαλειώδη τρόπο σε περικαλλή κτήρια όπως ο Ναός του Απόλλωνος (560 π.Χ.), ενώ η ανάδειξη των Ισθμίων, των αγώνων που τελούνταν στο κορινθιακό Ιερό του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης στον Ισθμό, σε Πανελλήνιους Αγώνες (584 π.Χ.) ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη φήμη και την επιρροή της πόλης. Από τα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ., ωστόσο, η άνοδος της Αθήνας και η κυριαρχία της στην παραγωγή αγγείων και στο εμπόριο της Μεσογείου επέφερε σταδιακά περιορισμό της επιρροής των Κορινθίων, ιδίως μετά τους Περσικούς Πολέμους (490-479 π.Χ.), όπου, παρά την ισχυρή συμμετοχή τους, αναγκάστηκαν να αποδεχθούν την πρωτοκαθεδρία των Αθηναίων. Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο (431-404 π.Χ.) η Κόρινθος τάχθηκε ανοιχτά στο πλευρό της Σπάρτης, παροτρύνοντάς την εξαρχής να στραφεί στρατιωτικά εναντίον των Αθηναίων. Παρά την ήττα της Αθήνας, όμως, και παρά τη συμμετοχή της σε μια σειρά από πολεμικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων και ο λεγόμενος «Κορινθιακός Πόλεμος» εναντίον της Σπάρτης (395-387 π.Χ.), η πόλη της Κορίνθου δεν κατόρθωσε να ανακτήσει την παλαιά της δύναμη. Η διοργάνωση ενός πανελλήνιου συνεδρίου στην Κόρινθο το 337 π.Χ., από τον βασιλιά Φίλιππο Β΄ της Μακεδονίας, της νέας αναδυόμενης δύναμης του ελληνικού κόσμου, την επανέφερε προσωρινά στο προσκήνιο, ωστόσο πολύ γρήγορα υποτάχθηκε στους Μακεδόνες. Την αποτίναξη του μακεδονικού ζυγού το 243 π.Χ. από τον Άρατο τον Σικυώνιο, ακολούθησε η προσχώρησή της στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, μία ομοσπονδία πόλεων-κρατών της νότιας Ελλάδας. Ωστόσο, η αντιπαράθεση της Συμπολιτείας με τη Ρώμη οδήγησε το 146 π.Χ. στην περίφημη μάχη της Λευκόπετρας, στην περιοχή του Ισθμού, όπου τα ελληνικά στρατεύματα συνετρίβησαν από τις ρωμαϊκές λεγεώνες υπό τον Λεύκιο Μόμμιο (Lucius Mummius). Όπως αφηγούνται Έλληνες και Ρωμαίοι συγγραφείς, τη στρατιωτική ήττα ακολούθησε η ολοσχερής καταστροφή και ερήμωση της πόλης (Κικέρων, De imperio cn. pompei ad qvirites oratio 11? Orationes de lege agraria 2.87. Στράβων, Γεωγραφικά 8.23. Παυσανίας 2.1.2).
Εκατό περίπου χρόνια αργότερα, το 44 π.Χ., ο ισόβιος δικτάτορας (dictator in perpetuum) της Ρώμης Ιούλιος Καίσαρας αποφασίζει την επανίδρυση της Κορίνθου ως ρωμαϊκής αποικίας, αναγνωρίζοντας την ιδιαίτερη γεωγραφική σημασία της στην ευρύτερη στρατηγική του για την ανατολική Μεσόγειο. Ο βίαιος θάνατός του την ίδια χρονιά δεν ματαίωσε το μεγαλόπνοο σχέδιό του, καθώς το συνέχισε ο διάδοχός του Οκταβιανός, ο μετέπειτα Αύγουστος. Η νέα πόλη ονομάστηκε Colonia Laus Iulia Corinthiensis ή Clara Laus Iulia Corinthus ή Iulia Corinthus Augusta, ως αποικία της Ιουλίας οικογένειας του Καίσαρα και του Αυγούστου (Gens Iulia), και ορίστηκε το 27 π.Χ. πρωτεύουσα της ρωμαϊκής Επαρχίας της Αχαΐας (Provincia Achaiae), που περιλάμβανε μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδας, την Πελοπόννησο και αρκετά νησιά. Λόγω της ερήμωσής της μετά τη μάχη της Λευκόπετρας, η πόλη εποικίστηκε αρχικά με απελεύθερους Ρωμαίους και βετεράνους στρατιώτες, που σύντομα πλαισιώθηκαν από Έλληνες, οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν την ιδιαίτερα εύφορη γη που δημεύτηκε από τη Ρώμη (ager publicus) και παραχωρήθηκε σε νέους ακτήμονες. Στόχος της Ρώμης ήταν αφενός η δημιουργία μιας σταθερής ρωμαϊκής βάσης στην ταραχώδη Ανατολή και αφετέρου η ταχύτερη διέλευση του ρωμαϊκού στόλου μέσω του Διόλκου, της μοναδικής χερσαίας, λιθόστρωτης οδού για πλοία που διέσχιζε τον Ισθμό, όπως μαρτυρεί μία λατινική επιγραφή του 102 π.Χ. που καταγράφει τη διέλευση του στόλου για την αντιμετώπιση των πειρατών καθοδόν προς τη Σίδη της μικρασιατικής Παμφυλίας, υπό τον ρήτορα Antonius Marcus, παππού του Μάρκου Αντωνίου, συντρόφου της βασίλισσας Κλεοπάτρας και θανάσιμου αντιπάλου του Οκταβιανού στον πόλεμο για τη διαδοχή του Ιουλίου Καίσαρα.
Πολύ σύντομα ο πληθυσμός της πόλης αυξήθηκε σημαντικά, καθώς αναπτύχθηκαν εκ νέου η γεωργία, η κτηνοτροφία και το εμπόριο, με αντίστοιχες εξαγωγές μαλλιού, βαμμένων μάλλινων υφασμάτων, ελαιολάδου και μελιού, αλλά και ξυλείας και μεταλλικών αντικειμένων. Από την άλλη, οι ανάγκες και οι συνήθειες των Ρωμαίων κατοίκων της νέας πόλης, καθώς και ο διεθνής ρόλος της, οδήγησαν σε εισαγωγές αγαθών από άλλες περιοχές της Αυτοκρατορίας, όπως κρασιού και οικοδομικών υλικών (μαρμάρου, γρανίτη), που ήταν απαραίτητα για τις νέες, πολυτελείς κατασκευές.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η πόλη επανασχεδιάστηκε με σύστημα ιπποδάμειο, δηλαδή με κάθετους και οριζόντιους οδικούς άξονες (cardines και decumani) που οριοθετούσαν πολεοδομικές νησίδες (insulae). Γύρω από την Αγορά της ανεγέρθηκαν περικαλλή δημόσια οικοδομήματα και ιδιωτικά μνημεία εύπορων Ρωμαίων και Ελλήνων, που θέλησαν να δηλώσουν εμφατικά την παρουσία τους στην πρωτεύουσα της Επαρχίας. Μαρτυρίες για την κατασκευή των κτισμάτων απαντώνται σε πολλές επιγραφές, ενώ απεικονίσεις τους υπάρχουν κυρίως σε μεταγενέστερα τοπικά νομίσματα. Οι φράσεις του Οράτιου «non cuivis homini contingit adire Corinthum / non licet omnibus adire Corinthum» (Επιστολές 1.17.36) και του Στράβωνος «ου παντός ανδρός ες Κόρινθον εσθ’ ο πλους» (Γεωγραφικά 8.6.20) αντανακλούν την ευημερία της πόλης και το υψηλό κόστος που απαιτούσε η διαμονή εκεί. Περί τα μέσα του 1ου αιώνα μ.Χ., όταν την επισκέφθηκε ο Απόστολος Παύλος, η Κόρινθος ήταν πλέον μια σημαντική ρωμαϊκή πόλη της Αυτοκρατορίας, διοικούμενη από δύο τοπικούς άρχοντες, τους duoviri, στα πρότυπα των υπάτων (consules) της Ρώμης, μία μικρογραφία της πρωτεύουσας που αποτελούσε σημείο αναφοράς στη σκέψη και το ταξίδι των Ρωμαίων προς την Ανατολή.
Παρά τις καταστροφές που υπέστη από την επιδρομή των Ερούλων (267 μ.Χ) και το καταστροφικό χτύπημα του εγκέλαδου περί το 375 μ.Χ., η πόλη παραμένει κραταιά και στην συνέχεια ορίζεται ως πρωτεύουσα του Ελλαδικού Θέματος της Ανατολικής Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Το 1204 κατελήφθη από τους Φράγκους, μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, ενώ γνώρισε και μία μικρή περίοδο Ενετοκρατίας, την οποία διαδέχθηκε και πάλι η οθωμανική κατοχή ως την απελευθέρωση και την ίδρυση Ελληνικού Κράτους το 1830.
Περιορισμένη σε έκταση και αποτελέσματα έρευνα έγινε κατά τα έτη 1892 και 1906 από τον Α. Σκιά με δαπάνες της Αρχαιολογικής Εταιρείας.Συστηματικές ανασκαφές στην περιοχή που συνεχίζονται έως σήμερα, άρχισαν το 1896 από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών,
Ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Κορίνθου βρίσκεται στους βόρειους πρόποδες του λόφου του Ακροκορίνθου, γύρω από τον αρχαϊκό Ναό του Απόλλωνα. Εκτεταμένες ανασκαφές έχουν φέρει στο φως τη Ρωμαϊκή Αγορά της πόλης, ναούς, κρήνες, στοές, λουτρικές εγκαταστάσεις και ποικίλα άλλα μνημεία. Οι έρευνες επεκτάθηκαν ως το φρούριο του Ακροκορίνθου στα νότια του οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου, σε προϊστορικούς οικισμούς στην κορινθιακή πεδιάδα στον βορρά όπως ο λόφος του προϊστορικού οικισμού του Κοράκου, ο άγιος Γεράσιμος, η Γωνιά και η Γύριζα. Στα νότια του οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου ήλθε στο φως το Θέατρο, το ρωμαϊκό Ωδείο, το ιερό του Ασκληπιού και της Υγιείας (Ασκληπιείο), νεκροταφεία, κεραμικά εργαστήρια (Κεραμεικός), τείχη, καθώς και ποικίλα άλλα κτίσματα όπως η Φράγκικη Συνοικία και σημαντικός αριθμός ενετικών και οθωμανικών μνημείων.
Ancient Corinth
The site of ancient Corinth was first inhabited in the Neolithic period (6500-3250 B.C.). It is located at the northern base of the hill of Acrocorinth at the site of today’s agglomeration, Ancient Corinth. Its fertile soil but mainly its strategic location at the intersection of land routes from the Balkan peninsula of Aimos and mainland Greece on towards the Peloponnese and waterways that connect the western Mediterranean to its Eastern counterpart, to Asia Minor and to Syro-Palestine, offered the region from very early on enormous potential for communication, growth and prosperity.
The city, known since the Mycenaean period, Homer refers to as “αφνειός” [prosperous] (Iliad, Book 2, line 570) because of her especially fertile soil. The tremendous output of agricultural products, already in earlier historical periods, favored intense expansion in trade activities mainly towards the Western Mediterranean, while in the 8th century BC Corinthian colonies were founded, like Corfu in the Ionian Sea, Syracuse in Sicily, with an important role and contribution in the history of the ancient Mediterranean world. The economic prosperity of the city reached its apogee in the 7th– 6th centuries BC under the administration of the tyrant Cypselus and his son Periander. The strength of Corinth made its mark in a grandiose way in splendid buildings like the Temple of Apollo (560 BC), the elevation of the Isthmian Games, held at the Corinthian sanctuary of Poseidon and Amphitrite at Isthmus, to the status of Panhellenic Games (584 BC) even further increased the fame and influence of the city. However, from the end of the 6th century BC, the rise of Athens and its dominance in the production of ceramic vases and in Mediterranean trade gradually eclipsed the influence of the Corinthians, particularly after the Persian Wars (490-479 BC) where, despite their powerful participation, the Corinthians were forced to yield to the primacy of the Athenians. In the Peloponnesian War (431-404 BC), Corinth openly allied with Sparta, from the outset exhorting the Spartans to turn their military against the Athenians. Despite the defeat of Athens and despite its involvement in a number of other military campaigns, among which the so-called “Corinthian War” against Sparta (395-387 BC), the city of Corinth did not manage to regain its former force. With the organization of a Panhellenic Conference in Corinth in 337 BC by King Philip the Second of Macedon, the then nascent power in the Greek world, Corinth returned temporarily to centre stage, however it very quickly succumbed to the Macedonians. The casting off of the Macedonian yoke in 243 BC by Aratus of Sicyon was followed by accession to the Achaean League, a union of city-states of southern Greece. Nevertheless, the antagonism between the League and Rome led to the celebrated battle of Leukopetra in 146 BC in the region of Isthmus, where the Greek troops were crushed by the Roman legions under Lucius Mummius. As Greek and Roman authors related, military defeat was followed by the complete destruction and devastation of the city (Cicero, De imperio cn. pompei ad qvirites oratio 11: Orationes de lege agraria 2.87, Strabo, Geography 8.23, Pausanias 2.1.2).
About one hundred years later in 44 BC Julius Caesar dictator of Rome in perpetuity decides to refound Corinth as a Roman colony, acknowledging its particular geographical importance in his broader strategy for the eastern Mediterranean. His violent death that same year did not dash his grandly inspired far-reaching plan as it was carried out by his successor Octavian, the future Augustus. The new city was called “Colonia Laus Iulia Corinthiensis” or “Clara Laus Iulia Corinthus” or “Iulia Corinthus Augusta”, as the colony of the Julian family of Caesar and Augustus (Gens Iulia) and it was decreed in 27 BC the capital of the Roman province of Achaea (Provincia Achaiae), which comprises a large part of mainland Greece, the Peloponnese and numerous islands. Because of its depopulation following the battle of Leukopetra, the city was settled primarily by Roman freedmen and veteran soldiers who were rapidly encircled by Greeks who in their turn exploited the especially fertile soil that was seized by Rome (“ager publicus” = public land) and distributed to the young landless inhabitants. The goal of Rome was on one hand the creation of a stable Roman base in the tumultuous East, and on the other hand, a more rapid passage of the Roman fleet via Diolkos, the only paved portage road for the conveyance of ships that crossed the Isthmus; the incident is attested in a Latin inscription from 102 BC describing the haulage of a fleet to head off pirates en route towards Side of Pamphylia in Asia Minor under the command of the orator Antonius Marcus, grandfather of Mark Antony, companion of Queen Cleopatra and mortal enemy of Octavian in the War for Succession to the power of Julius Caesar.
Very rapidly the population of the city grew significantly as agriculture developed again, along with livestock-breeding and trade, with corresponding exports, such as woven material, textiles made of dyed wool, olive oil and honey as well as wood and metal objects. On the other hand, the needs and the customs of the Roman inhabitants of the new city, as well as its international role, led to the importation of commodities from other regions in the Empire like wine and construction materials (marble, granite) which were necessary for the new luxurious buildings.
According to scholars the city was redesigned following the Hippodamian system (grid-plan) that is to say with vertical and horizontal street axes (cardines and decumani) which demarcate urban islets (insulae). Around its Forum were erected resplendent public edifices and private monuments in honor of the affluent Greeks and Romans who wished to emphatically proclaim their presence in the capital of the province. Accounts of the construction of buildings can be found in numerous inscriptions while representations of them exist primarily in local coins of a later date. Horace’s adages “non cuivis homini contingit adire Corinthum / non licet omnibus adire Corinthum” (Epistles 1.17.36) “It falls not to every man’s lot to go to Corinth / not everyone can go to Corinth” and Strabo’s “ου παντός ανδρός ες Κόρινθον εσθ’ ο πλους”/ “Not for every man is the voyage to Corinth” (Geography 8.6.20) reflect the prosperity of the city and high cost required of residence there. About the middle of the 1st century AD when the Apostle Paul visited, Corinth was already an important Roman city in the Empire, ruled by two local leaders, the duoviri, following the prototype of Roman consuls, a miniature of the capital that constituted a point of reference in the thought and the journey of Romans towards the East.
Despite the invasion of the Heruli in A.D. 267 and the damages caused by a destructive earthquake in A.D. 375, the city remained strong and prosperous and later became the capital of the Helladic Province of the eastern Roman Empire. In 1204 the city was seized by the Franks and later, after the fall of Constantinople in 1453, by the Ottomans, For a short period the city remained under Venetian occupation, soon replaced by the Ottomans, until the liberation of Greece in 1830.
The archaeological site of Ancient Corinth lays on the northern foothills of the Acrocorinth hill, around the Archaic Temple of Apollo. Extended excavations and have brought to light the Roman Forum, temples, fountains,porticoes, baths, latrines and various other monuments. The investigations extended also to the fortress on Acrocorinth, tto the south of the organized Archaeological Site, as well as to the north, were prehistoric settlements sucha as that on the Korakou hill, at Hagios Gerasimos, Gonia and Gyriza were brought to light. To the south of the organized Archaeological Site excavations revealed the Theatre, the Roman Odeion, the temple of Asclepius and Hygieia (Asclepieion), cemeteries, the Potter’s Quarter (Kerameikos), Roman Baths, the walls of the city and many more other building, such as the Frankish Area and a substantial number of Venetian and Ottoman monuments.
ΠΗΓΗ:http://odysseus.culture.gr Συντάκτης Σωκράτης Κουρσούμης
