Ο αρχαιολογικός χώρος των Αζοϊρών Στύλου στον Αποκόρωνα περιλαμβάνει σημαντικά μνημεία από την Υστερομινωική έως τη Βυζαντινή εποχή. Το σπουδαιότερο είναι ο μνημειακός θολωτός τάφος Υστερομινωικής ΙΙΙ περιόδου (14ος-13ος αιώνας π.Χ.), που ανακαλύφθηκε το 1961 και βρέθηκε συλημένος, με λίγα θραύσματα κεραμικής. Ο λιθόκτιστος δρόμος του έχει μήκος 20,80 μ. και ο κυκλικός του θάλαμος διάμετρο 4,30 μ., ενώ κατά τους ιστορικούς χρόνους χρησιμοποιήθηκε για τελετές προγονολατρείας.

Ο μινωικός οικισμός που συνδέεται με τον τάφο εντοπίστηκε το 1970, ανατολικά του λόφου, αποκαλύπτοντας τμήμα σημαντικού Υστερομινωικού ΙΙΙ κτηρίου (1390-1100 π.Χ.) με ισχυρό τοίχο μήκους 11 μ. και ύψους 1,30 μ. Η εύρεση χαραγμένου τεκτονικού σημείου (τρίαινα) στον τοίχο και μιας κεραμικής κάμινος δείχνει τη σημασία του κτηρίου και την έντονη βιοτεχνική δραστηριότητα της περιόδου.

Στην κορυφή του λόφου αποκαλύφθηκε μεγάλο κτηριακό συγκρότημα τέλους 7ου αιώνα π.Χ., με διάρκεια ζωής έως τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ., αποτελούμενο από τέσσερα μεγάλα δωμάτια σε παράταξη και κλιμακοστάσιο που οδηγούσε στον δεύτερο όροφο. Η κατοίκηση της περιοχής συνεχίστηκε ανατολικά και νότια του λόφου κατά τη Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή, με νεκροταφείο και οικισμό στη θέση Ξερολιός και τον Μεσοβυζαντινό Ναό Παναγίας Ζερβιώτισσας (12ος αιώνας μ.Χ.) στην περιοχή Μοναστήρα.

Ο αρχαιολογικός χώρος των Αζοϊρών Στύλου απλώνεται νότια της Απτέρας και ανατολικά του δρόμου για το χωριό Στύλος. Στον υψηλότερο λόφο βρίσκεται σημαντικός προϊστορικός οικισμός, πιθανότατα η a-pa-ta-wa (Άπτερα Μινωικής περιόδου), με ίδρυση στους πρωτομινωικούς χρόνους (3600-2160 π.Χ.) και εγκατάλειψη τον 5ο αιώνα π.Χ.

http://odysseus.culture.gr https://www.culture.gov.gr/el/ministry/SitePages/viewyphresia.aspx?iID=1706 https://www.culture.gov.gr/el/ministry/SitePages/viewyphresia.aspx?iID=1706